naar top
Menu
Logo Print
21/03/2019 - GAUTHIER GELDHOF

GEMAK & COMFORT PRIMEREN BIJ MINIGRAAFMACHINES

KEUZE VEELAL BEPAALD DOOR ERVARING OF TRADITIE

Ondanks wat hun naam doet vermoeden, tonen minigraafmachines zich groots bij tal van toepassingen. Deze krachtige manusjes-van-alles herbergen heel wat vermogen in een compacte behuizing en geven u als tuinaannemer de kans om ook die klussen aan te gaan die in eerste instantie eerder wat te uitdagend leken. Maar wat zijn nu de mogelijkheden wanneer u een investering overweegt?

Minigraafmachines GardenPro NewHolland

SPECIFICATIES

Gewicht

Heeft men het over minigraafmachines, dan heeft men het veelal over een range in gewicht van ruwweg 800 kg tot 10 ton. Bij grotere modellen spreekt men van een midi-graver, vanaf 12 ton over een grote machine. Sommige constructeurs bieden ook midi-graafmachines aan met kenmerken die doorgaans worden toegedicht aan de kleinere versies, zijnde de arm die voor de cabine gemonteerd staat met zwenksysteem of de giek en duwblad. In tuinaanleg wordt veelal gekozen voor minigraafmachines tot en met 2,5 ton, omdat deze gemakkelijk te transporteren zijn.

Afmetingen

Minigraafmachines GardenPro Airman
Afmetingen zijn een belangrijke parameter

De afmetingen van de graafmachines zijn een niet te versmaden parameter. Voor transport bijvoorbeeld (een laadsysteem op container heeft een maximale breedte), maar zeker ook in relatie tot de klus. Bij huizen met een doorgang naast de woning moet men rekening houden met een minimale afstand tot de scheidingslijn om zo schade te vermijden. Ook een standaard deur of tuinpoortje heeft z'n welbepaalde opening, dus is het wel handig wanneer de machines aangepast zijn aan die standaardbreedtes. Zeker in veeleer stedelijke omgevingen waar toegang tot de achtertuin veelal geen sinecure is, of er zou al een (prijzige) hijskraan aan te pas moeten komen. Om deze reden doen minigraafmachines met een breedte van 70 à 80 cm (al dan niet met een verstelbaar rupsonderstel) het meer dan behoorlijk.

De uiteindelijke keuze hangt haast altijd af van de afmetingen van de graafmachine

Het spreekt voor zich dat de aanleg van een grote tuin met veel grondwerk sneller geklaard is met een zwaardere machine, maar de uiteindelijke keuze zal in de praktijk haast altijd beïnvloed worden door de afmetingen van de graafmachine.

Vermogen

Minigraafmachines GardenPro Volvo VKing
Voor zwaardere toepassingen kan het lonen de aandacht te richten op machines met een hoger vermogen

Het vermogen van de graafmachine is ondergeschikt aan andere parameters zoals de toegankelijkheid van de werf en de aanbouwdelen die moeten worden ingezet. Vermogens bij minigraafmachines variëren van 9,5 kW tot 55 kW, afhankelijk van de aanbieder. Zwaardere machines hebben logischerwijs ook meer motorvermogen en hydraulisch vermogen, en kunnen daarom veelzijdiger ingezet worden in grotere projecten waar kracht en productiviteit nodig is. Een hoger hydraulisch vermogen kan ook nuttig zijn bij het gebruik van eerder complexe aanbouwdelen die meer hydraulisch debiet vragen, zoals bijvoorbeeld een breekhamer.

Onderwagen

Minigraafmachines GardenPro Yanmar
Minigraafmachines zijn het sterkst vertegenwoordigd op rupsen

Minigraafmachines zijn sowieso het sterkst vertegenwoordigd op rupsen (rubber, staal of roadliners), maar ook minigraafmachines op banden worden in grotere tuinaanleg steeds vaker gebruikt. Meer dan minigravers op rupsen laten ze immers toe om vlot van de ene plek naar de andere te rijden. Bij een fragiel gazon is het gebruik van een onderwagen op banden evenwel af te raden. Minigravers op rupsen hebben immers een lagere bodemdruk en zijn over het algemeen ook stabieler.

Aanbouwdelen

Minigraafmachines GardenPro JCB
Wat vroeger eerder optie was bij minigraafmachines, wordt tegenwoordig meer en meer de standaard

Er bestaan tal van hulpstukken voor minigraafmachines, in relatie tot hun inzetgebied. De meest standaardconfiguratie is een banaanbak, dieplepelbak en slotenbak. Verder geldt in principe: alles is mogelijk, van standaardgraafbakken, slotenbakken, kantelbakken, en ook grondvijzels klepel- en bermmaaiers, maaibalken en zagen. Bij nivelleerwerken van taluds worden bijvoorbeeld kantelbakken ingezet (als goedkoper alternatief voor tiltrotators die de bak 360° kan laten roteren en onder een gradenhoek kan positioneren). Alles is dus mogelijk (ook vaak maatwerk), zolang je maar zorgt dat hydraulische bediening hebt tot waar het nodig is op de machine. Negen op de tien minigravers hebben nooit behoefte aan hogedrukleidingen (hamerleidingen) en voor 95% zijn lagedrukleidingen overbodig. En toch kopen heel wat aannemers machines aan met alle leidingen erop en eraan, omdat het 'ooit wel nog eens van pas kan komen' en ook de doorverkoopwaarde hoger is.

Cabine

Minigraafmachines GardenPro Komatsu
Overkapping of cabine? Er zijn voor- en nadelen aan beide opties

De cabine is - meer nog dan het vermogen - verworden tot de belangrijkste parameter voor de tuinaannemer. Ergonomie (airco, radio, geen stof of regen) staat met stip op één wanneer een eventuele investering wordt overwogen. Niet onterecht overigens, gezien er behoorlijk wat uren zullen worden gespendeerd binnen deze cabine. Van oudsher zijn de minigraafmachines met cabine het sterkst vertegenwoordigd op de Belgische markt. Nochtans zijn heel wat klussen zeker net zo goed bediend met machines met overkapping. Het in- en uitstappen kan vlotter gaan, er is minder risico op glasbreuk en bovendien zijn de machines zonder cabine lager, waardoor ze vlot overal binnen en door kunnen. De keerzijde is dat machines met overkapping geen verwarming hebben en dat je het bij regenweer dus misschien niet droog zal kunnen houden.

Andere opties

Minigraafmachines GardenPro WackerNeuson
Ergonomie is een zeer belangrijk aankoopcriterium

Airco, radio, slangbreukbeveiliging, extra hydraulische functies voor de aansluiting van een breekhamer en sorteergrijper, hydraulische snelwissel in plaats van het manueel vergrendelen van graafbakken, een elektrische brandstofvulpomp, automatische smeersystemen, extra hijsvoorzieningen … Optielijsten worden steeds langer. Wat vroeger eerder optie was, wordt meer en meer de standaard. Machines worden steeds completer aangekocht, niet in het minst met het oog op comfort. Last but not least resulteren ook milieu- en veiligheidseisen in een toename van opties die hieraan tegemoetkomen, zoals bijvoorbeeld extra verlichting, extra bescherming, camerasystemen, comfortpakketten ...

DE UITEINDELIJKE KEUZE

De uiteindelijke keuze voor een minigraafmachine is er veelal eentje gebaseerd op ervaring of traditie, met het Belgische klimaat als belangrijke parameter. Echter, een meer logische benadering zou zijn om te kijken naar het benodigd vermogen, het bereik op het maaiveld of de maximale graafdiepte.

HUREN, KOPEN OF LEASEN

Huren

minigraafmachines GardenPro Onderhoud Maintenance
Wie huurt, hoeft zich niet te bekommeren over het onderhoud van of reparaties aan de machines

Wie voor één of meerdere klussen een minigraafmachine behoeft, heeft hierbij verscheidene opties. Huren is de logische eerste keuze voor beginnende tuinaannemers, of om tijdelijke tekorten te overbruggen. Ze bieden immers de mogelijkheid bepaalde uitdagende klussen aan te nemen, zonder zich te overijlen door een machine aan te kopen, met eventueel excessieve machinestilstand enerzijds en financiële consequenties anderzijds tot gevolg. Prijzen bij enkele gekende verhuurfirma's variëren van een kleine 120 euro voor het meest basic model minigraafmachine tot ruwweg 350 euro per dag (exclusief btw) voor de grootste varianten in dit segment. Doorgaans bieden deze firma's ook zelf transport aan, wat het comfort voor de aannemer enkel maar doet toenemen. Een ander voordeel van huren is dat de tuinaannemer zich niet hoeft te bekommeren over het onderhoud van of reparaties aan de machines.

Kopen

Wanneer beginnende tuinaannemers zich na verloop van tijd verzekerd zien van een zekere continuïteit aan (grotere) opdrachten (vanaf minimaal 200 uren per jaar), kan het de moeite waard zijn (niet in het minst om fiscale redenen) de aanschaf van een minigraafmachine te overwegen, iets wat aanvankelijk misschien niet binnen de mogelijkheden lag. Door een minigraafmachine aan te kopen, wordt zo ineens komaf gemaakt met het risico op onbeschikbaarheid op de verhuurmarkt. Daarbij hoeft zelfs de angst om zelf aan onderhoud te moeten voldoen niet langer een struikelblok te zijn. Fabrikanten en verdelers bieden immers steeds vaker onderhouds- en reparatiecontracten aan, waarmee ze de tuinaannemer volledig kunnen ontzorgen. Afhankelijk van de grootte, het vermogen en de uitrusting van de machine variëren de prijzen van een 14.000 euro voor een instapmodel tot 100.000 euro voor een grotere en meer krachtige minigraver.

Leasen

Naar analogie met de auto-industrie komt - naast kopen of huren - ook steeds nadrukkelijker een derde optie bovendrijven: financiële leasing. Hierbij wordt een machine voor een periode geleased, inclusief kosten voor onderhoudsbeurten. Het voordeel hiervan is dat de machine door dit onderhoud in goede staat blijft en deze na een bepaalde periode kan worden aangekocht tegen een sterk verlaagde prijs. Het alternatief hiervan is om af te zien van aankoop en een nieuw leasingcontract aan te gaan, wat - naast het voordeel van het onderhoud - er ook voor zorgt dat men steeds een recente machine ter beschikking heeft.

minigraafmachines GardenPro Bergerat-Monnoyeur CATOPLEIDINGEN: OVERBODIG OF NOODZAKELIJK?

Moet men een opleiding genieten voor men met een minigraafmachine aan de slag kan?

Geen wettelijk kader

“Eigenlijk wel”, klinkt het bij een fabrikant, “maar hier bestaat tot op heden geen wettelijk kader rond. Ik pleit er alvast voor om een verplichting te voorzien voor alle professionele machinegebruikers”, iets wat ook bijval krijgt bij een andere fabrikant: “Ook ik ben persoonlijk voorstander voor een uniforme opleiding voor werkplaats­machinisten, inclusief een verplichte test met veiligheid en verantwoordelijkheid als belangrijke factoren.”

Omvangrijk opleidingsaanbod

“In de praktijk worden operatoren van machines opgeleid via school of via de werkgever”, vertelt een fabrikant, hierin opnieuw bijgestaan door een andere partij: “Vaak wordt al doende geleerd, maar er zijn tegenwoordig voldoende mogelijkheden voor opleidingen als machinist. Hierbij moet je als bestuurder kunnen aantonen dat je over de nodige kennis beschikt om een graafmachine te besturen en dat je alle risico’s en veiligheidsvoorwaarden kent.”

MEER DIESEL DAN ELEKTRISCH

Zekerheid als beweegreden

Ofschoon ook de respectievelijke R&D-afdelingen van fabrikanten van bouwmachines niet hebben stilgezeten de jongste jaren - hybride of elektrische alternatieven hoeven qua performantie niet onder te doen voor hun conventionele tegenhangers -, blijft het aandeel van e-graafmachines in de praktijk beperkt. De reden voor de beperkte marktpenetratie laat zich - naar analogie met personenvoertuigen - ook bij bouwmachines raden: de kostprijs van diesel weegt niet op tegen de kopzorgen omtrent een mogelijk aflatende autonomie. Want stel je maar eens voor dat een verstrooid personeelslid de machine na een lange werkdag vergeet in te pluggen en je de dag nadien moet vaststellen dat je de machine willens nillens werkloos moet laten wezen ... Dus kiest de tuinaannemer vooralsnog voor zekerheid in de vorm van een minigraafmachine voorzien van een klassieke brandstoftank. Let wel: hoewel nieuwe machines (voorzien van nieuwe motoren) zonder twijfel voldoen aan de Tier III-norm (Stage V, die emissie-eisen oplegt in vermogens tot 56 kW en vanaf 130 kW sinds januari dit jaar), zullen oudere machines die nog niet conform de norm zijn moeten worden voorzien van een roetfilter. (De medium range van 56 tot 130 kW volgt in januari 2020.)

Het aandeel van e-graafmachines blijft in de praktijk beperkt. Stel je maar eens voor dat een verstrooid personeelslid de machine na een lange werkdag vergeet in te pluggen en je de dag nadien moet vaststellen dat je de machine willens nillens werkloos moet laten wezen ...

Uitstoot beperken / vermijden

In sommige gevallen zal een elektrische aandrijving dan wel weer de enige juiste keuze zijn, bijvoorbeeld wanneer er dicht tegen buxushagen moet gewerkt worden. Bij minigravers met een dieselmotor bestaat immers het risico dat hete uitlaatgassen (wanneer de uitlaat onder de machine zit) de haag gaan beschadigen. Ook werken die in een afgesloten ruimte worden uitgevoerd, vragen om oplossingen waarbij de hinder van uitlaatgassen kan worden vermeden (of beperkt). Een andere beweegreden om net wél voor elektrisch te gaan, kunnen voorschriften zijn naar geluid. Elektrische motoren maken nauwelijks geluid, waardoor overlast kan worden vermeden. Ofschoon hun vertegenwoordiging dus nog steeds beperkt blijft, wordt hybride en elektrisch werken wel steeds vaker gevraagd, vooral dan bij grond- en afbraakwerken in de voedingsindustrie, waar contaminatie van de voedingsmiddelen absoluut uit den boze is.