“Onze sector bouwt op professionalisme”
Kristof van den Bouwhuysen (vitalis) pleit voor vakkennis en bedrijfsleiders
Veel mensen in de tuinsector hebben veel kennis van hun vak, maar minder kennis van het leiden van een bedrijf, vindt Kristof van den Bouwhuysen. Zijn bedrijf, Vitalis, verhuisde onlangs naar een groot nieuw pand in Wuustwezel, met een magazijn van 740 m². Verder investeert Vitalis in verschillende opleidingen, elektrische fietsen, een Summer Store in Knokke. “Mijn geluk als zaakvoerder is dat ik elke dag op mijn mensen kan rekenen. Je kunt dan meer afstand nemen van de dagelijkse gang van zaken en strategischer nadenken. Ik wil dat mijn mensen hun werk graag doen: goed voor hen, maar ook efficiënt.”
Samen kun je meer
Kristof van den Bouwhuysen is tuinarchitect. Hij had een ontwerpbureau met eigen arbeiders voor onderhoud; voor de aanleg werkte hij samen met onderaannemers. Uit een hechte samenwerking met het tuinaanlegbedrijf Vitalis is in 2010 het fusiebedrijf Vitalis ontstaan.
Van den Bouwhuysen: “Dat was een erg goede samenwerking. Paul Vermeulen, de zaakvoerder van Vitalis, was ouder dan ik en had veel ervaring. Vitalis had veel personeel, veel machines en was professioneel gestructureerd. In de nieuwe vennootschap waren we allebei voor de helft zaakvoerder. In 2017 is hij er uitgestapt, en nu ben ik de enige zaakvoerder.”
Strategischer nadenken
“Sindsdien heb ik geleerd om veel strategischer na te denken. Vroeger namen we onze beslissingen met twee, dan moet je overleggen en compromissen zoeken. Nu ik opnieuw alleen ben en heel wat ervaring heb opgedaan, is elke dag adequaat beslissen een van mijn belangrijkste to do’s. We zijn nu met veel high-endprojecten bezig. Ik heb ondertussen een externe adviesraad opgericht; we zijn met UNIZO bezig met Expert@Board, om op lange termijn een strategie te bepalen en deze wanneer nodig bij te sturen. We zijn ook lid van BFG en Voka. Als tuinarchitect of tuinaannemer ben je altijd hard bezig met het vak op zich: plantenkennis, technische zaken … Dat is enorm belangrijk, maar ook het leiden van een bedrijf moet hoog op het lijstje staan. Ik had daar vroeger ook weinig kaas van gegeten, maar door bewust op zoek te gaan naar mensen die er meer van weten, groeide mijn leiderschap. Het is een heel fysiek beroep, maar je moet ook nog eens out-of-the-box kunnen denken. Hoe zitten mijn financiën in elkaar, hoe moet ik het pad naar de toekomst plaveien, zonder impulsief te zijn ... Soms heb je te weinig of juist te veel personeel, soms heb je te weinig geld om te investeren. Er moest meer structuur komen in het bedrijf. Luisteren naar externe mensen heeft mij daarbij veel geholpen.”
Afstand nemen
“De investering voor zo’n adviesraad is vrij groot. Je moet al wat groter zijn om ervoor te zorgen dat het de moeite is. Tuinbedrijven met 5 tot 10 mensen hebben daar wellicht weinig baat bij. De dagelijkse planning, contact met leveranciers en klanten krijgen voor deze tuinbedrijven de focus, en terecht! Aangezien we met veel collega’s zijn, heb ik het geluk dat ik iets meer afstand kan nemen van de dagelijkse gang van zaken en dus kan investeren in strategie.”
Nieuw pand
“Op die manier zijn we tot de verhuisplannen gekomen. We huurden het pand van mijn ex-vennoot in Brasschaat, maar op lange termijn konden we daar niet blijven. Dan begin je na te denken: als ik het budget dat ik nu aan huur geef aan een lening afbetaal, wat kan ik dan kopen? Zo ben ik op dit pand gekomen in Wuustwezel, niet ver van ons ontwerpkantoor dat nog steeds op een andere locatie ligt.”
Het nieuwe bedrijfsgebouw staat op een industrieterrein, op een perceel van 3.100 m², met een magazijn (740 m²) en kantoren (330 m²). Voor de 26 vaste medewerkers zijn er douches en elektrische fietsen. Er zijn een eigen hersteldienst voor machines en een ruime voorraad in het magazijn.
“Daardoor verliezen onze medewerkers veel minder tijd: ze kunnen ‘s morgens hier ophalen wat ze nodig hebben en moeten niet meer langs een winkel rijden. De hersteldienst is sneller dan machines opsturen. De beste investering was echter de koffiemachine. Mijn medewerkers communiceren nu beter met elkaar, er rijzen nog meer ideeën.”
Summer Store in Knokke
Daarnaast heeft Vitalis sinds 2014 een Summer Store in Knokke. “Dat is een ‘satellietlocatie’. Ik vind het heel interessant om zoveel mogelijk verschillende opdrachten op verschillende locaties te kunnen doen. Ik wil verder denken dan de kerktoren. We willen ook werken voor de juiste klanten en voor de juiste locaties. Knokke is een smeltkroes waar mensen komen van alle windstreken. Ik vond de tijd rijp om onze projecten aan dit nieuwe publiek te tonen.”
Vak- en andere kennis
Vitalis wil niet tot in de hemel groeien. “Ik heb voor mezelf beslist dat Vitalis nog kan groeien tot 30 collega’s. Er is volgens mij ook geen bedrijf in onze sector met 50 of 100 werknemers. Op een gegeven moment verlies je de controle. Het is belangrijk dat je dicht bij je klanten staat, bij je ontwerpteam, bij je planning, bij je collega’s. Zo heb ik alles graag in mijn buurt, zodat ik op de hoogte ben van de dagelijkse zaken. Met honderd mensen zou ik dat niet meer leuk vinden. We hebben nu een goede groep gepassioneerde mensen. Ik heb veel geluk dat de medewerkers heel goed mee zijn met alles, dat iedereen aan hetzelfde touw trekt en dat we samen voor onze doelen gaan. Het is zwaar werk, het is niet evident – we moeten van heel veel verschillende markten thuis zijn, bodemkunde, plantenkennis, materialenkennis… Ons beroep wordt vaak onderschat. Je moet je klanten goed kunnen adviseren en weten wat de hiërarchie is van de werken, wat je moet doen bij welke grond … Er komt veel vakkennis bij kijken.”
Academy
“Op school leer je lang niet alles. Daarom hebben we een ‘Vitalis Academy’ opgericht. We hebben nu een grote vergaderruimte, die ook als leslokaal kan dienen. Onlangs hebben we een veiligheidsdag georganiseerd voor onze mensen: hoe moet je ladingen zekeren, welke PBM’s heb je nodig … Dat zijn zaken die ze nergens geleerd hebben. We gaan daar ver in: momenteel zijn we een matrix aan het opstellen, opdat we van elk personeelslid in kaart kunnen brengen wat die persoon kan en wat hij of zij nog moet leren of verbeteren om op het juiste niveau te raken. Ervaring is vooral weten hoe je problemen kunt vermijden. Je maakt iets mee en je wilt dat vervolgens niet meer meemaken. De juiste verzekering is daar een zeer goed voorbeeld van. Ons beroep kan gevaarlijk zijn: onze mensen werken met kettingzagen, hoogtewerkers, zware machines … Onze veiligheids- en preventieadviseur speelt hierbij een sleutelrol.”
Psychologie
“We zijn ook bezig met opleidingen in soft skills, door een bedrijfspsychologe. Daarin leren we gepast reageren in elke situatie en onze verantwoordelijkheid nemen, zowel onderling in team als bij klanten, met onderaannemers … Het menselijke en het zakelijke stuwen elkaar omhoog. Juist daarom is investeren in soft skills-opleidingen bij ons een must.”
Durf hulp te vragen
Aan beginners wil van den Bouwhuysen duidelijk maken dat ze er niet alleen voor staan. “Je moet vooral beseffen dat je niet alles kent of kunt. Dat is het begin van de wijsheid. Probeer ervoor te zorgen dat het hele proces, van kennismaking tot oplevering, zonder noemenswaardige discussies of problemen gebeurt. Dat is niet makkelijk, maar je moet hulp durven vragen. Er is in de sector genoeg talent en kennis om elkaar te helpen. Dat is ook mijn weg geweest, ik heb nooit alles laten afhangen van mezelf. Iedereen heeft zijn eigen visie over welke structuur optimaal is in onze sector. Er zijn er die enkel ontwerpen, enkel onderhoud doen, enkel aanleg. Mijn visie is: je moet alles in handen hebben om complete controle te hebben over iets en om je verantwoordelijkheden te kunnen dragen. Zelf ben ik enkel gerust als ik de totale keten in handen heb.”
Van strak naar wild en ecologisch
Holistische benadering
“Vroeger was dat niet zo. Toen ik jong was, was ik een strakke, minimalistische ontwerper. Met de jaren is dat helemaal veranderd. We hebben ondertussen opdrachten uitgevoerd voor historische panden en semipublieke zaken. Dan is er meer nodig dan een mooie tekening. De computer heeft de techniciteit van ons vak en de afwerkingsgraad enorm verhoogd. Vroeger tekende je een vrije vorm op kalkpapier, begin dan maar in te schatten hoeveel vierkante meter dat was. Nu werken we met een landmeterskantoor dat voor ons een inmetingsplan maakt, dat perfect berekend is. Dat zorgt ervoor dat je je grenzen verlegt. We hebben net een tuin aangelegd waarbij we gewerkt hebben met een poolhouse met overdekt terras. Alles is mooi verankerd in elkaar: beplanting, de vormen … Dat konden we vroeger niet. Daarom zijn onze ontwerpen nu holistischer, we kunnen nu met veel meer zaken rekening houden.”
Ecologie
“We evolueren ook steeds meer naar een ecologisch model. We gaan als bedrijf al veel bewuster om met fytoproducten en we schatten dat we binnen vier jaar alles op elektriciteit zullen het doen, en het liefst zoveel mogelijk via de zon. We zien het ook in de aard van de projecten: de Engelse tuinen met perkjes die perfect gemaaid zijn, daar stappen we meer en meer van af. In een recent project van een klant met een erg groot domein, is er nog een onderhoudsintensief gedeelte, maar 90% is onderhoudsextensief, met hooiland en bloemenweides, takkenwallen, mantelbeplanting, ruigtebeplanting. Ik vermoed dat we meer en meer die richting uitgaan. Voor mij is de ideale tuin een bos. Hoe ouder ik word, hoe meer ik de natuur waardeer. Als ontwerper hebben we buitenruimtes altijd volledig gemaakt zoals we dat willen: hagen gesnoeid, alles klein gehouden. Ik moet eerlijk zijn: ik zit nu in de helft van mijn carrière en ik ben benieuwd naar wat de tweede helft zal bieden. In de architectuur heb je de strekking van het brutalisme. Het idee brutaal te zijn, dat is wat ik zoek in de landschapsarchitectuur. Dat wil zeggen dat je gaat werken met robuuste materialen die staan waar ze voor staan. Hetzelfde geldt voor de beplanting. Als je dat kunt doen in een bepaalde vorm en ervoor kunt zorgen dat het ook weinig onderhoud nodig heeft om er toch mooi uit te zien, dan ben je volledig geslaagd.”
